Zbiórki publiczne

Zbiórki publiczne
Październik 10 06:17 2015 Print This Article
Jeżeli myślisz, że możesz tak po prostu ogłosić, że zbierasz środki na leczenie swojego dziecka czy inny szczytny cel, jesteś w błędzie. Przeczytaj, czym jest zbiórka publiczna, kto może ją organizować i jakie obowiązki wynikają z jej przeprowadzenia, aby uniknąć nieprzyjemnych konsekwencji.

Co to jest zbiórka publiczna?

Jest to publiczne zbieranie ofiar (gotówki lub w naturze), które ma określony z góry cel.

Zbiórką jest również apelowanie do dobrowolnego przekazywania środków konkretnemu podmiotowi i skierowane do nieokreślonej grupy. O publicznym charakterze zbiórki decyduje skierowanie apelu do bliżej nieokreślonego adresata, co oznacza, że każdy, kto zapozna się z informacją, może dokonać wsparcia finansowego lub rzeczowego (zbiórką publiczną jest zatem zamieszczenie apelu o pomoc w Internecie).
W większości przypadków zbiórki wymagają dla swojej legalności pozwolenia.Clipboard02logo_medium

Kto może złożyć wniosek o pozwolenie na organizację zbiórki publicznej?

Podmiotami uprawnionymi są tylko:

  • stowarzyszenia posiadające nr KRS,
  • inne organizacje posiadające osobowość prawną,
  • specjalnie do tego celu powołane komitety.

Niedopuszczalne jest wzywanie do zbiórki publicznej bez uzyskania zezwolenia, jak również wzywanie do wpłacania ofiar na prywatne konto.

Do kogo składa się wniosek i kto wydaje pozwolenie na organizację zbiórki publicznej?

Umocowanymi do wydawania pozwoleń są organy administracji publicznej w zależności od zasięgu zbiórki.
Są nimi:

  • wójt/burmistrz/prezydent miasta, gdy zbiórka obejmuje obszar gminy lub jej część,
  • starosta, gdy zbiórka obejmuje obszar powiatu lub jego część (np. więcej niż jedną gminę),
  • marszałek województwa, gdy zbiórka obejmuje obszar województwa lub jego część (np. więcej niż jeden powiat tego samego województwa),
  • Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, gdy zbiórka obejmuje obszar całego kraju lub więcej niż jedno województwo.

Niezależnie od obszaru zbiórki, jeżeli zebrane środki lub przedmioty mają być wydane za granicą, pozwolenie wydaje Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, za zgodą Ministra Spraw Zagranicznych i Ministra Finansów.

W jakim trybie można się ubiegać o pozwolenie na zbiórkę?

Należy przygotować wniosek o wydanie pozwolenia i skierować go do odpowiedniego organu. Do wniosku należy dołączyć załączniki:

  • plan przeprowadzenia zbiórki, przybliżone zestawienie kosztów organizacji i przeprowadzenia zbiórki (mogą one stanowić max. 10% przychodów ze zbiórki),
  • aktualny wyciąg z KRS (jeśli wniosek składa stowarzyszenie lub fundacja),
  • poświadczoną za zgodność kopię protokołu zebrania założycielskiego (jeśli wniosek składa komitet) umowę o prowadzenie konta bakowego (jeśli zbiórka ma polegać na zbieraniu wpłat na konto bankowe)
  • inne dodatkowe dokumenty (np. wzory cegiełek).

Jak szybko zostanie rozpatrzony wniosek?

Wniosek należy złożyć z odpowiednim wyprzedzeniem. Wg. zapisów kodeksu postępowania administracyjnego, organ wydaje decyzję niezwłocznie (w najkrótszym możliwym czasie), w przypadku potrzeby wyjaśnień – do 1 miesiąca, a w sprawach szczególnie skomplikowanych – do 2 miesięcy. Warto przed złożeniem wniosku sprawdzić stronę internetową organu. Często zdarza się, że organ z góry określa konkretny termin załatwiania tego typu spraw.

Co zrobić, gdy otrzymamy decyzję odmowną?

W takim przypadku możemy odwołać się od takiej decyzji (oprócz decyzji ministra, od której odwołanie nie przysługuje, ale można wnieść o ponowne rozpatrzenie sprawy). Odwołać możemy się do:

  • Samorządowego Kolegium Odwoławczego – decyzja wójta/burmistrza/prezydenta miasta/starosty,Clipboard02logo_medium
  • Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji – decyzja marszałka województwa.

Jakie są formy przeprowadzania zbiórek?

Istnieją dwa główne rodzaje zbiórek:

  • pieniężne,
  • w naturze i inne.

Pieniężne dzielą się na:

  • wpłaty na konto bankowe,
  • zbiórki do puszek lub stacjonarnych skarbon,
  • sprzedaż cegiełek,
  • sprzedaż przedmiotów i usług.

 

Zbiórki w naturze i inne dzielą się na:

  • w naturze,
  • domokrążne,
  • listowne,
  • telefoniczne,
  • internetowe,
  • sms-owe.

Większość zbiórek w katalogu innych form opiera się na wpłatach na konto bankowe.

Jaki może być cel zbiórki?

Cel zbiórki:

 

  • musi być jasno i wyraźnie określony,
  • musi być ważny ze względu na interes publiczny (np. cele zdrowotne, oświatowe, kulturalne, społeczno-opiekuńcze),
  • nie może być niezgodny z prawem (np. zabronione jest zbieranie datków na opłacenie grzywny skazanego),
  • musi mieścić się w postanowieniach statutu organizacji albo organizacyjnego aktu komitetu,
  • nie może być przeprowadzony dla osobistego zysku.

 

Jak można ogłaszać zbiórki?

Zbiórki publiczne można ogłaszać poprzez komunikaty zawarte w:

  • prasie,
  • audycjach radiowych,
  • serwisach internetowych,
  • ogłoszeniach na plakatach,
  • ogłoszeniach na ulotkach.

 

Należy pamiętać, że w treści ogłoszenia powinien znaleźć się numer pozwolenia.

Gdzie można przeprowadzać zbiórki?

Zbiórki można przeprowadzać:

 

  • na wolnym powietrzu,
  • w pomieszczeniach,
  • w obiektach publicznych,
  • w obiektach prywatnych za uprzednią zgodą właścicieli,
  • w urzędach administracji publicznej, szkołach i placówkach oświatowych itp., jednak w takich miejscach zbiórka może być przeprowadzona tylko w uzasadnionych przypadkach i w pozwoleniu na zbiórkę musi być o tym mowa.

 

Kto może bezpośrednio przeprowadzać zbiórkę?

Należy odróżnić podmiot organizujący zbiórkę od osób ją przeprowadzających.

Osoby przeprowadzające zbiórkę to wyłącznie:

 

  • członkowie instytucji, posiadającej pozwolenie oraz instytucje realizujące cele pokrewne,
  • osoby zaproszone przez instytucje imiennie (pełnoletni, małoletni powyżej 16 roku życia oraz inni małoletni pod nadzorem osoby pełnoletniej),Clipboard02logo_medium

 

Każda z osób musi posiadać legitymację zawierającą następujące dane:

  • imię, nazwisko oraz adres zamieszkania,
  • fotografię,
  • numer legitymacji,
  • nazwę odpowiedzialnej za zbiórkę instytucji oraz jej adres,
  • cel zbiórki (w tym także nazwę akcji jeśli została nadana),
  • numer pozwolenia, nazwę organu wydającego pozwolenie i jej adres,
  • pieczęć instytucji,
  • termin ważności legitymacji,
  • imię i nazwisko pełnoletniego opiekuna – gdy kwestarzem jest małoletni.

Czy za kwestowanie można pobierać wynagrodzenie?

W świetle obowiązujących przepisów wynagrodzenie za pracę kwestarza jest niedopuszczalne w żadnej formie (prowizja czy limity, powyżej których zebrane pieniądze wypłacane są jako wynagrodzenie). Uwaga! Takie rozwiązania traktowane są jako oszustwo i są prawnie ścigane.

Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby wolontariusze-kwestarze otrzymywali wyżywienie lub napoje regeneracyjne. Należy jednak ograniczyć te świadczenia do powszechnie przyjętych i uzasadnionych wielkości.

Jakie są obowiązki instytucji organizującej zbiórkę?

Organizacja ma obowiązek:

  • prowadzić dokumentację zawierającą dane komu, w jakiej ilości, kiedy i gdzie wydano sprzęt kwestarski (puszki, skarbony, cegiełki) oraz ram czasowych zbiórki,
  • prowadzić zbiorcze zestawienie zebranych sum (przyjmuje się jak najbardziej szczegółowe zestawienia – ile i jakie wartości cegiełek sprzedano, ile zebrano pieniędzy z podziałem na nominały, opis zebranych przedmiotów itd.), (Jeśli zostały popełnione pomyłki, należy je jedynie przekreślić (nie wolno niczego wymazywać) i zmianę parafować,
  • prowadzić zbiórkę w taki sposób, aby nie zakłócać porządku publicznego i nie wywoływać żadnego zagrożenia,
  • zawiadamiać organy wydające pozwolenie (z minimum dobowym wyprzedzeniem) o posiedzeniach władz czy organów instytucji, na których określony zostanie sposób i przeznaczenie zebranych środków, (Należy pamiętać, że organ wydający pozwolenie ma prawo kontrolować i żadać wyjaśnień z przebiegu zbiórki, przeglądać dokumenty związane ze zbiórką oraz nadzorować sposób i cel wydatkowania zebranych środków i przedmiotów)
  • przygotować opisaną wcześniej legitymację identyfikacyjną dla każdego kwestarza.

Jakie są obowiązki po zakończeniu zbiórki?

Podmiot organizujący zbiórkę, po jej zakończeniu, ma obowiązek:

  • przesłać wynik zbiórki i sposób wydatkowania zebranych środków i rzeczy,
  • powyższe dane ogłosić w terminie 1 miesiąca w prasie o zasięgu co najmniej obejmującym obszar zbiórki (definicja prasy podana jest w ustawie z dnia 26 stycznia 1984 Prawo prasowe, art. 7. ust. 2. pkt 1)). (Dopuszcza się, choć jest to sporne, umieszczenie takiej publikacji w Internecie. Najlepiej w tym względzie zasięgnąć uprzedniej opinii organu wydającego pozwolenie.)

Co grozi za przekroczenie przepisów o organizacji zbiórek publicznych?

Zależy to od rodzaju czynności czy niedopełnionego obowiązku. Karą grzywny zagrożone jest:

 

  • organizowanie lub przeprowadzanie zbiórki publicznej bez pozwolenia (dodatkowo środki i przedmioty uzyskane w wyniku zbiórki podlegają obowiązkowemu przepadkowi),
  • organizowanie lub przeprowadzanie zbiórki publicznej niezgodnie z warunkami pozwolenia (dodatkowo środki i przedmioty uzyskane w wyniku zbiórki podlegają fakultatywnemu przepadkowi),
  • namawianie (podżeganie) do pomocy organizującemu lub przeprowadzającemu,
  • organizowanie zbiórek w celu zebrania środków na opłacenie grzywny skazanego (można nawet orzec karę aresztu),
  • przekroczenie limitu 10% kosztów lub przeznaczenie środków w niezgodny z prawem sposób. (W skrajnych przypadkach sprawą zajmuje się prokurator – dopuszczenie się wykroczenia lub przestępstwa. Najczęściej jednak w tej sytuacji instytucja nie otrzyma później pozwolenia na dalsze zbiórki.)

 

Jakie działania nie są uznawane za zbiórki publiczne (nie podlegają tym przepisom)?

Istnieje szereg akcji, które przypominają zbiórki publiczne, ale nimi nie są (ustawa z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórka publicznych nie jest do nich stosowana). Są to w szczególności zbiórki:Clipboard02logo_medium

  • przeprowadzane w drodze loterii pieniężnych lub fantowych, jeżeli nie są przeprowadzane w miejscach publicznych,
  • przeprowadzanych w lokalach prywatnych wśród grona osób znajomych, młodzieży szkolnej w lokalach szkolnych, odbywających się na podstawie pozwolenia władz szkolnych,
  • koleżeńskie w lokalach urzędów publicznych na cele godne poparcia, odbywających się na podstawie pozwolenia przełożonego urzędu,
  • na cele religijne, kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą, naukową, oświatową i wychowawczą oraz utrzymanie duchownych i członków zakonów, jeżeli odbywają się w obrębie terenów kościelnych, kaplic oraz w miejscach i okolicznościach zwyczajowo przyjętych w danej okolicy i w sposób tradycyjnie ustalony (kwestie takich zbiórek regulują poszczególne ustawy regulujące stosunek państwa do kościołów i związków wyznaniowych).




    Zapisz się do newslettera i dołącz do naszych 61 abonentów.
  Categories:
view more articles

About Article Author